Zorgen over financiële toekomst Overijsselse gemeenten

Gepubliceerd op

Hoewel alle gemeenten in de provincie Overijssel een sluitende begroting voor 2024 hebben vastgesteld, laat het meerjarige financiële beeld van gemeenten tekorten zien. Zoals het er nu uitziet ontvangen gemeenten namelijk vanaf 2026 een lagere algemene uitkering van het Rijk. De provincie Overijssel vindt dit een zorgelijke ontwikkeling en deelt dit signaal met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Van de 25 gemeenten lukt het 19 gemeenten niet om op de langere termijn een structureel sluitende raming te presenteren; zij hebben tekorten in 2027. “Door de onduidelijkheid in de toekomst is er zorg dat gemeenten zullen moeten gaan ‘snijden’ in het voorzieningenniveau", aldus gedeputeerde Tijs de Bree. “Dit raakt uiteindelijk de (vaak kwetsbare) burger.”

Financieringssystematiek en opschalingskorting

Dat gemeenten vanaf 2026 minder te besteden hebben, komt onder andere door onduidelijkheid over de nieuwe financieringssystematiek en opschalingskorting vanuit het Rijk.

De VNG Overijssel heeft haar zorg geuit bij de provincie “Het kabinet is van plan om vanaf 2026 een nieuwe financieringssystematiek voor het gemeentefonds te hanteren waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Vooruitlopend hierop heeft ze voor 2026 eenzijdig de huidige systematiek ‘opgezegd’ en de jaarlijkse aanpassing van het gemeentefonds teruggezet naar een lager niveau. Ook kondigde zij voor 2026 de terugkeer van de volledige opschalingskorting aan. Dit is een korting op het gemeentefonds” aldus voorzitter van het platform financieel domein, Evelien Zinkweg.

Gemeenten zijn gemiddeld voor 60% van hun inkomsten afhankelijk van gelden uit dit gemeentefonds. Daarnaast blijft door de val van het kabinet voorlopig nog veel onduidelijk over de financiële ondersteuning vanuit het Rijk voor gemeenten. Het nieuwe kabinet zal over de nieuwe financieringssystematiek moeten beslissen.

Steun provincie

Gemeenten hebben massaal gehoor gegeven aan de oproep van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om realistisch te ramen en eventuele tekorten zichtbaar te maken. Gedeputeerde Staten steunen de gemeenten wanneer zij de lijn van de VNG volgen. De Bree: “We maken ons hard voor een krachtig signaal richting het Rijk om snel de gewenste duidelijkheid te geven. Dit doen we o.a. gezamenlijk met de andere provincies via het IPO (Interprovinciaal Overleg). Daarnaast delen we ook onze zorg met BZK.”