Uitvoeringskader Verkoop Ingerichte Natuurgronden

Dit Uitvoeringskader is gericht op de verkoop van natuurgronden en is een nadere uitwerking van de nota Grondbeleid 2022. Het betreft specifiek voor een programma of project aangekochte ‘projectgronden’, die in meer of mindere mate zijn ingericht in het kader van een ‘natuur inrichtingsproject’.

Algemeen geldt in geval van aankoop door de provincie dat continu wordt afgewogen of het gekochte voor langere tijd in bezit gehouden moet worden of verkocht kan worden. Dit is afhankelijk van de bijdrage die het gekochte levert, of kan leveren, aan de diverse vastgestelde beleidsopgaven.

Natuurgronden binnen of buiten het NNN worden in beginsel niet aangehouden voor realisatie van andere doelen omdat die altijd ondergeschikt zijn aan het natuurdoel, daarom komen deze gronden in aanmerking voor verkoop.

Natuurdoelen en rol Provincie

De provincie Overijssel realiseert en houdt samen met partners en andere grondeigenaren het Natuur Netwerk Nederland (NNN) in Overijsel in stand. Om dit te bereiken worden diverse instrumenten ingezet, zoals subsidies voor zelfrealisatie en -beheer door particulieren. Ook heeft de provincie een actieve rol in bij aan- en verkoop en ruiling van gronden zodat wij of andere (nieuwe) eigenaren natuurdoelen kunnen realiseren.

Omdat de provincie geen taak heeft in het beheer van natuur of bosgrond is het niet nodig dat bestaande of nieuw ingerichte natuur of bosgrond bij de provincie in eigendom blijft. Daarom wordt deze grond verkocht aan partijen die het beheer willen en kunnen voortzetten.

Dit uitvoeringskader heeft betrekking op:

Afronding programma of project

Zolang ‘projectgronden’ niet zijn ingericht als natuur, is een programma of project (formeel) nog niet afgerond. Tot het moment van afronding komen deze gronden dan ook nog niet in aanmerking voor verkoop. Uiteindelijk moet voor verkoop de definitieve wijziging naar natuur in het bestemmingsplan hebben plaatsgevonden en het vaststellen van het betreffende natuurbeheertype in het Natuurbeheerplan Overijssel. Wanneer dit nog niet is gebeurd dan moet hier in ieder geval concreet zicht op te zijn.

Openbare verkoop van natuurgronden

Bij de verkoop van de grond en gebouwen wordt openbaar en transparant gehandeld met gelijke kansen en gelijke behandeling. De grond wordt daarom openbaar verkocht. Onder openbare verkoop wordt verstaan: verkoop via een openbare inschrijving, via een makelaar of een veiling. De meest voorkomende werkwijze is de verkoop via openbare inschrijving. 

Via de procedure van openbare verkoop worden natuurgronden te koop aangeboden. Hierbij in ieder geval het gelijkheidsbeginsel, het transparantiebeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel van toepassing. 

Afbakening van objecten

In veel gevallen zal het bij een voorgenomen verkoop gaan over één of meerdere losse percelen (objecten) binnen of net buiten een projectgebied. Vaak zijn dit dan losse of aaneengesloten percelen of logische natuureenheden.

Vooraf wordt beoordeeld en gemotiveerd waarom (bijvoorbeeld vanwege aaneengesloten natuurtypes, topografische of landschappelijke indeling) tot een bepaalde opsplitsing van het object wordt overgegaan of dat het object als geheel wordt aangeboden.

Om het voor meerdere partijen mogelijk te maken voor de te verkopen gronden in aanmerking te komen, kan een langere periode van inschrijven aangehouden worden.

Borging natuurkwaliteit

Het is belangrijk dat afspraken over verdere ontwikkeling, beheer en duurzame instandhouding van natuur goed worden vastgelegd. Dit kan op een aantal manieren die los van elkaar of in combinatie kunnen worden gebruikt, namelijk:

Voor de borging van natuurkwaliteit is een aantal standaard kwalitatieve verplichtingen en kettingbedingen ontwikkeld. Een overzicht hiervan vindt u in het Uitvoeringskader Verkoop Natuurgrond, bijlage 1 gegeven. Verkoop als gevolg van dit uitvoeringskader leidt altijd tot kwalitatieve verplichtingen in relatie met het natuurbeheerplan dat via een Provinciaal Inpassingsplan gegarandeerd zal leiden tot bestemmingswijziging, of in relatie met de beheervorm die voor het betreffende perceel van toepassing is. Bij verkoop van percelen bos in het kader van de bossenstrategie wordt via de uitvoeringsovereenkomst een kwalitatieve verplichting ingeschreven in de openbare registers, waarbij de bestemming wordt vastgelegd in bestemmingsplan en valt onder de Omgevingswet.

Werkwijze Verkoop Natuurgronden

Met enige regelmaat zal de Provincie Overijssel een openbare verkoop van natuurgronden organiseren. Voordat tot de verkoop wordt overgegaan worden de volgende stappen doorlopen:

  • beoordelen van gronden op verkoopbaarheid. Hierbij wordt eventueel ook gebruik gemaakt van monitoringsresultaten;
  • beoordelen of er een afbakening van de objecten wenselijk is (bijvoorbeeld qua oppervlakte, inpassing, logische beheer eenheden, e.d.);
  • afwegen of openbare verkoop via inschrijving het meest passend is of dat verkoop via veiling of makelaar meer wenselijk is;

Bij openbare verkoop zijn de volgende zaken van belang:

  • plaatsing openbare uitnodiging om mee te doen, waarmee potentiële kopers op de hoogte gebracht worden van de aanstaande verkoop, in ieder geval op de provinciale website ‘Grond en Gebouwen’;
  • beschikbaar stellen van uniforme, volledige en duidelijke informatie voor alle geïnteresseerden, zowel qua proces als qua inhoud;
  • gunning op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria.

Er worden bijpassende selectie- en gunningscriteria geformuleerd. De formulering vindt dusdanig plaats dat deze geen uitsluitend karakter hebben of bepaalde mensen, of organisaties bevoordelen of uitsluiten (door bijvoorbeeld eisen te stellen aan een certificaat natuurbeheer of een gewenste eenheid van beheer). Wel kunnen eisen aan inschrijvers gesteld worden die kunnen resulteren in uitsluitingsgronden, zoals bijvoorbeeld een toets op grond van de 'Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur' (Wet Bibob), een toets op faillissement, etc.